Traumaklachten

Onlangs las ik het boek van Peter Levine “De Tijger ontwaakt”. In dit boek zoomt schrijver en psycholoog Peter Levine in op hoe een trauma ontstaat en welke mogelijkheden er zijn om traumaklachten via het lichaam te neutraliseren. Je kunt het woord ‘trauma’ ook kunt lezen als overweldigende of stressvolle gebeurtenis. Het maakt niet uit hoe we het noemen het gaat erom welke impact het op ons lichaam heeft.

Wat is trauma eigenlijk en wat doet het met ons?

Een trauma is een overweldigde gebeurtenis die ons lichaam er direct op voorbereid om de situatie te overleven. Onze instincten, de primitieve delen van ons brein, nemen het direct over van ons ‘cognitieve’ denken. De overlevingsreacties welke in werking kunnen treden zijn:

– Inhouden
– Vluchten
– Vechten
– Bevriezen
– Bezwijken

Deze oerreacties worden brengen een grote hoeveelheid energie met zich mee om de situatie of gebeurtenis te overleven. Ons hele systeem wordt 100% klaargemaakt om de situatie of gebeurtenis te overleven. Helaas lukt het ons niet altijd deze om deze energie volledig te gebruiken. Het kan dan zijn dat er een stuk restant energie (bevroren) blijft vastzitten in ons lichaam.

Het blijft in ons zenuwstelsel aanwezig en kan uiteenlopende klachten veroorzaken in ons lichaam en in onze geest. Je zou dus kunnen concluderen dat traumatische symptomen niet worden veroorzaakt door de gebeurtenis zelf, ze komen voort uit het overgebleven bevroren stuk restant energie. Je kunt wel stellen dat de gebeurtenis de reactie getriggerd heeft.

Hoe ontstaat Trauma?

De meest voorkomende traumatische gebeurtenissen zijn ernstige of chronische ziekten, (auto) ongelukken, operaties en andere medische- en tandheelkundige behandelingen, mishandeling, (seksueel) geweld of getuige van geweld. En ook (natuur) rampen en oorlog.

Hoe kun je van je klachten afkomen?

De meeste trauma therapieën richten zich op de geest (gesprekken) of medicatie (fysiologie). Dit kan zeker bruikbaar zijn maar zolang het lichaam niet wordt betrokken, zal het trauma nooit helemaal verwekt kunnen worden. Zonder een ontlading en voltooiing van de restant energie zullen we de cyclus blijven herhalen. Het lichaam moet altijd betrokken worden.

Trauma symptomen

Vreemde symptomen die schijnbaar onverklaarbaar zijn, kunnen dus voortkomen uit een overlevingsreactie uit het verleden, die je jezelf misschien niet eens meer herinnert. Weet dat je hierin niet de enige bent, er zijn vele mensen die te kampen hebben met medisch onverklaarde klachten (SOLK) en PTSS. In de visie van Levine blijkt dat er een rationele verklaring voor is. Het is mogelijk je symptomen te verminderen of zelfs op te lossen.

Trauma en chronische stress kun je benoemen als fysiologische verschijnselen en de oplossing voor herstel ligt in onze fysiologie. Onwillekeurige en instinctieve gedeelten van het menselijk brein en zenuwstelsel zijn vrijwel identiek aan die van andere zoogdieren en zelfs die van reptielen. Als dieren een levensbedreigende situatie meemaken zijn ze de schok snel te boven en herstellen, de reactie wordt niet chronisch. De ontlading bij dieren vindt plaats via schudden of trillen. Hiermee wordt de overlevingsenergie geneutraliseerd.

Wanneer je denkt dat een gebeurtenis mogelijk een blijvend schokeffect op je systeem heeft gehad kun je onderstaande oefeningen inzetten waarmee je al heel veel kunt bereiken.

Gewaarwording: Felt Sense

De Felt Sense is geen mentale maar een fysieke ervaring. Het gaat om dat je een lichamelijk gewaarzijn ervaart in een situatie of bij een persoon of gebeurtenis. We zijn er zo aan gewend geraakt om in ons hoofd te leven dat we ontkoppeld van ons lichaam lijken. De oefeningen van de Felt Sense dragen bij aan het ervaren van je lichaam (het zelf).

Oefening 1

Neem komende week elke dag een douche (van ongeveer 2-3 minuten) met lauw of koud water. Breng je volledige aandacht naar je lichaam, ook plekken die verdoofd of pijnlijk zijn. Zeg dan terwijl je het specifieke lichaamsdeel aanraakt:

dit is mijn hoofd,
dit is mijn linker arm,
dit is mijn linker hand,
dit is mijn rechter voet, ect.

De her-ontdekking van je lichaam zal je weer warmte en vitaliteit geven.

Oefening 2

Ga op een plek in je kamer staan. Maak contact met je lichaam en maak dan contact met de grond. Voel hoe je voeten op de grond voelen en voel hoe je lichaam contact maakt met grond, voel je ademhaling in- en … uit, en merk eens op of je ontspannen of juist gespannen bent. Neem nog eens ademhaling in- en ..uit, voel je hele voet op de grond en maak je zelf zwaarder en nog zwaarder, voel je voeten op de grond en blijf goed voelen in je lichaam . Stel jezelf de vragen: – Hoe weet ik dat ik op mijn gemak ben?

– Welke lichamelijke gewaarwordingen dragen bij aan dit gevoel van gemak?
– Waar in mijn lichaam voel ik dit?
– Ben ik juist meer of minder op mijn gemak als ik mezelf bewust bent van deze gewaarwordingen?

Als je met Felt Sense (Fysiologie) aan de slag gaat weet dat dit direct verbonden is aan gewaarzijn, aanwezigheid in het hier en nu. Telkens als je een invulling geeft, een gedachte hebt ga je weg bij gewaarzijn.

Oefening 3

Verzamel plaatjes uit tijdschriften, kranten en magazines. Kijk alleen naar de plaatjes en voel hoe dit in je lichaam voelt, welke emoties het bij je oproept. Word je bewust van de reacties die je bij jezelf waarneemt. Welke plaatjes reageer je sterk op en waar in je lichaam ervaar je dit? Welke plaatjes reageer je zwak op en waar in je lichaam ervaar je dit? Neem het waar zonder oordeel en kijk of het afneemt als je langer blijft kijken.

Gewaarwordingen komen voort uit symptomen en symptomen uit samengeperste energie. Door te oefenen met de Felt Sense kan de druk op deze energie geleidelijk worden verminderd en kan deze energie worden aangewend voor het transformeren van stress en trauma’s.